Το μέγεθος της επιχείρησης λειτουργεί ως ο βασικός διαφοροποιητικός παράγοντας στη βιωσιμότητα, την απασχόληση, την εξωστρέφεια και τις επενδύσεις. Οι επιχειρήσεις με πάνω από 21 εργαζόμενους αύξησαν θέσεις εργασίας το 2025 σε ποσοστό 57%, έναντι 9% σε όσες απασχολούν έως πέντε άτομα.
ΔΥΟ ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
- Η δυναμική ακολουθεί το μέγεθος. Το 2025 αύξησαν θέσεις εργασίας το 57% των επιχειρήσεων με 21 και άνω εργαζόμενους, έναντι 9% όσων απασχολούν έως πέντε. Η ίδια κλιμάκωση εμφανίζεται και στον κύκλο εργασιών: αύξηση δηλώνει το 61% των επιχειρήσεων με τζίρο άνω των 5 εκατ. ευρώ, έναντι 22% όσων μένουν κάτω από τις 100.000 ευρώ.
- Τα προβλήματα διαφέρουν ανά τάξη μεγέθους. Για τις επιχειρήσεις με έως 10 εργαζόμενους πρώτη αναφορά είναι η φορολογία, με 48%. Για όσες απασχολούν πάνω από 50, πρώτο έρχεται το κόστος ενέργειας και καυσίμων με 51%, ενώ η φορολογία υποχωρεί στο 18%. Η διαπίστωση έχει άμεση σημασία για τον σχεδιασμό πολιτικής: το ίδιο μέτρο δεν παράγει το ίδιο αποτέλεσμα σε όλες τις τάξεις μεγέθους.
Η έρευνα «Size Matters» εξετάζει την επίδραση του μεγέθους της επιχείρησης στις επιδόσεις, τις προοπτικές και τη βιωσιμότητά της. Παρουσιάστηκε στις 20 Μαρτίου 2026 στο Money Show 2026, στο Hyatt Regency Θεσσαλονίκης, σε εκδήλωση που συνδιοργάνωσαν το ΕΒΕΘ και το Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (MBA) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Τα ευρήματα παρουσίασε ο Διευθυντής Ερευνών της Palmos Analysis, Πασχάλης Αλέξανδρος Τεμεκενίδης.
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
- Διάρθρωση της επιχειρηματικότητας: Μητρώο Επιχειρήσεων της ΕΛΣΤΑΤ, δεδομένα έτους 2023.
- Βιωσιμότητα, προβλήματα, κύκλος εργασιών, απασχόληση: Έρευνα Αποτίμησης 2025 και Εκτιμήσεων 2026 στα μέλη του ΕΒΕΘ.
- Εξαγωγική δραστηριότητα: Βαρόμετρο της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος, Νοέμβριος 2024.
- Επενδύσεις: Έρευνα του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος για τις επενδύσεις στη μεταποίηση, 2025.
Οι τέσσερις πηγές αφορούν διαφορετικούς πληθυσμούς και περιόδους αναφοράς. Κάθε γράφημα φέρει τη δική του πηγή.
1. Η διάρθρωση της ελληνικής επιχειρηματικότητας
Κατανομή επιχειρήσεων, κύκλου εργασιών και απασχόλησης ανά τάξη μεγέθους, σύνολο κλάδων
Τι δείχνει: εννέα στις δέκα επιχειρήσεις της χώρας απασχολούν έως τέσσερα άτομα, συγκεντρώνουν όμως το 20% του συνολικού κύκλου εργασιών και το 29% της απασχόλησης. Στο άλλο άκρο, οι 3.320 επιχειρήσεις με 100 και άνω εργαζόμενους αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 0,3% του πλήθους και παράγουν το 44% του τζίρου. Στο σύνολο καταγράφονται 1.432.338 νομικές μονάδες, 450,9 δισ. ευρώ κύκλος εργασιών και 4.714.632 απασχολούμενοι.
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ, Μητρώο Επιχειρήσεων, δεδομένα 2023. Εξαιρουμένου του κλάδου γεωργίας, δασοκομίας και αλιείας, το μερίδιο των επιχειρήσεων με 0–4 εργαζόμενους διαμορφώνεται σε 87% του πλήθους, 18% του τζίρου και 26% της απασχόλησης.
2. Πώς βλέπουν τη βιωσιμότητα του κλάδου τους
Εκτίμηση για το επόμενο τρίμηνο ως προς επισφάλειες και πτωχεύσεις, ανά κύκλο εργασιών
Τι δείχνει: η εκτίμηση για τη βιωσιμότητα του κλάδου βελτιώνεται σταθερά όσο αυξάνεται ο κύκλος εργασιών. Στις επιχειρήσεις με τζίρο άνω των 5 εκατ. ευρώ, όσες αναμένουν δυσμενέστερη κατάσταση περιορίζονται στο 27% και όσες αναμένουν βελτίωση ανέρχονται στο 14%. Στο σύνολο του δείγματος, το 43% αναμένει αμετάβλητη κατάσταση.
Πηγή: Έρευνα Αποτίμησης 2025 και Εκτιμήσεων 2026 στα μέλη του ΕΒΕΘ.
3. Διαφορετικό μέγεθος, διαφορετικά προβλήματα
Κυριότερα προβλήματα που αναφέρουν οι επιχειρήσεις, ανά τάξη απασχόλησης, πολλαπλές απαντήσεις
Τι δείχνει: η φορολογία είναι η κυρίαρχη αναφορά στις μικρότερες επιχειρήσεις, με 48% στις έως 10 εργαζομένους, και υποχωρεί στο 18% στις άνω των 50. Η σχέση αντιστρέφεται στο ενεργειακό κόστος, που ανεβαίνει από 25% σε 51%, και στο κόστος πρώτων υλών, από 21% σε 36%. Η ρευστότητα απασχολεί το 14% των μικρών και μόλις το 3% των μεγάλων.
Πηγή: Έρευνα Αποτίμησης 2025 και Εκτιμήσεων 2026 στα μέλη του ΕΒΕΘ.
4. Ποιοι δημιούργησαν θέσεις εργασίας το 2025
Μεταβολή θέσεων εργασίας το 2025 σε σχέση με το 2024, ανά τάξη απασχόλησης
Τι δείχνει: το ισοζύγιο απασχόλησης γίνεται θετικότερο όσο μεγαλώνει η επιχείρηση. Στις επιχειρήσεις με 21 και άνω εργαζόμενους, το 57% αύξησε θέσεις εργασίας και το 5% τις μείωσε. Στις επιχειρήσεις με έως πέντε εργαζόμενους τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 9% και 14%. Η μεγάλη πλειονότητα των μικρών επιχειρήσεων, 75%, διατήρησε το προσωπικό της αμετάβλητο. Με κριτήριο τον τζίρο, το σημείο μεταστροφής εντοπίζεται στις 250.000 ευρώ.
Πηγή: Έρευνα Αποτίμησης 2025 και Εκτιμήσεων 2026 στα μέλη του ΕΒΕΘ.
5. Η εξωστρέφεια ξεκινά από ένα κατώφλι μεγέθους
Ποσοστό επιχειρήσεων με εξαγωγική δραστηριότητα, ανά τάξη απασχόλησης
Τι δείχνει: η εξαγωγική δραστηριότητα πενταπλασιάζεται από τη μικρότερη στη μεγαλύτερη τάξη μεγέθους, από 8% σε 42%. Στις επιχειρήσεις με πάνω από 50 εργαζόμενους, το 17% αποτιμά το τελευταίο εξάμηνο ως καλύτερο του περσινού, έναντι 1% στις επιχειρήσεις με έως τέσσερις. Με κριτήριο τον τζίρο, εξαγωγική δραστηριότητα δηλώνει το 46% των επιχειρήσεων με πωλήσεις άνω των 5 εκατ. ευρώ.
Πηγή: Βαρόμετρο Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος, Νοέμβριος 2024. Πανελλαδικό δείγμα, διαφορετική περίοδος αναφοράς από τις υπόλοιπες ενότητες.
6. Πού επενδύουν οι επιχειρήσεις της μεταποίησης
Είδος επενδύσεων της τελευταίας διετίας, ανά τάξη απασχόλησης, πολλαπλές απαντήσεις
Τι δείχνει: η απόσταση μεγαλώνει καθώς η επένδυση γίνεται λιγότερο υλική. Στον μηχανολογικό εξοπλισμό η αναλογία μικρών προς μεγάλων είναι 41% έναντι 91%. Στο λογισμικό γίνεται 19% έναντι 67%, στην εκπαίδευση προσωπικού 9% έναντι 61% και στην έρευνα για νέα προϊόντα 8% έναντι 63%. Το κατώφλι επιβεβαιώνεται και με κριτήριο τον τζίρο: μηδενική επένδυση δηλώνει το 49% των επιχειρήσεων κάτω του 1 εκατ. ευρώ και το 2% όσων ξεπερνούν τα 10 εκατ.
Πηγή: Έρευνα του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος για τις επενδύσεις στη μεταποίηση, 2025.
Στη συζήτηση που ακολούθησε την παρουσίαση, τα δίκτυα συνεργασίας και οι κοινοπραξίες για κοινή χρήση πόρων, η ανάθεση της εκπαίδευσης προσωπικού σε πανεπιστήμια και επιμελητήρια και η αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης χαμηλού κόστους καταγράφηκαν ως οι πρακτικές διέξοδοι για τις μικρότερες επιχειρήσεις. Το ζητούμενο δεν είναι η μεγέθυνση για τη μεγέθυνση, αλλά η πρόσβαση σε πόρους, αγορές και τεχνογνωσία που σήμερα εξαρτάται από αυτήν.
Πηγή: Έρευνα «Size Matters», Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης. Εκτέλεση έρευνας: Palmos Analysis. Πρωτογενή δεδομένα: ΕΛΣΤΑΤ Μητρώο Επιχειρήσεων 2023, Έρευνα Αποτίμησης 2025 και Εκτιμήσεων 2026 στα μέλη ΕΒΕΘ, Βαρόμετρο Κ.Ε.Ε.Ε. Νοεμβρίου 2024, Έρευνα ΣΒΕ για τις επενδύσεις στη μεταποίηση 2025. Παρουσίαση: 20 Μαρτίου 2026, Money Show 2026, Θεσσαλονίκη. Δημοσίευση: 2 Σεπτεμβρίου 2026.