Το επιχειρηματικό πνεύμα παραμένει ισχυρό στη νέα γενιά, με το 72% να προκρίνει τη δημιουργία δικής του επιχείρησης έναντι της μισθωτής εργασίας. Ωστόσο, το μεγάλο αυτό ενδιαφέρον προσκρούει στην ανασφάλεια, καθώς το 54% ομολογεί ότι ο φόβος της ενδεχόμενης αποτυχίας λειτουργεί αποτρεπτικά στο να κάνουν το μεγάλο βήμα.
Αυτό είναι ένα από τα κεντρικά συμπεράσματα έρευνας του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΕΒΕΘ), η οποία διεξήχθη από την εταιρεία Palmos Analysis το διάστημα Αυγούστου – Σεπτεμβρίου 2026 και εστίασε σε δείγμα νέων ηλικίας 16 έως 30 ετών στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης.
ΣΤΟΥΣ 100 ΝΕΟΥΣ 16-30 ΕΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
θα προτιμούσαν να είναι αυτοαπασχολούμενοι ή επιχειρηματίες, αν είχαν ελεύθερη επιλογή
- 72%Αυτοαπασχολούμενος/η ή επιχειρηματίας
- 21%Μισθωτός/ή
- 7%Δεν γνωρίζω / δεν έχω αποφασίσει
δηλώνουν ότι ο φόβος της αποτυχίας θα τους απέτρεπε από το να ξεκινήσουν μια επιχείρηση
- 54%Ναι, θα με απέτρεπε
- 40%Όχι
- 6%Δεν γνωρίζω
Κάθε τετράγωνο αντιστοιχεί σε 1% του δείγματος. Ερωτήσεις: «Αν είχες ελεύθερη επιλογή, τι θα προτιμούσες να είσαι;» (σ. 38) και «Ο φόβος της αποτυχίας θα σε απέτρεπε από το να ξεκινήσεις μια επιχείρηση;» (σ. 36).
ΤΡΙΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
- Η επιθυμία δεν μεταφράζεται ακόμη σε πράξη. Το 72% θα προτιμούσε την αυτοαπασχόληση ή την επιχειρηματικότητα, όμως μόλις 17% θεωρεί πολύ ή πάρα πολύ πιθανό να ξεκινήσει δική του δραστηριότητα μέσα σε τρία χρόνια και 7% έχει ήδη ξεκινήσει διαδικασία ίδρυσης.
- Το κεφάλαιο είναι το πρώτο εμπόδιο. Η έλλειψη αρχικού κεφαλαίου περιλαμβάνεται από το 59% στα σημαντικότερα εμπόδια, το 56% κρίνει δύσκολη την πρόσβαση σε χρηματοδότηση και η χρηματοδότηση είναι η πρώτη μορφή στήριξης που ζητούν οι νέοι (50%).
- Βλέπουν ευκαιρίες, αλλά δεν νιώθουν έτοιμοι. Το 52% πιστεύει ότι υπάρχουν καλές επιχειρηματικές ευκαιρίες στη Θεσσαλονίκη, όμως μόνο 35% θεωρεί ότι διαθέτει τις απαιτούμενες γνώσεις, δεξιότητες και εμπειρία, ενώ 57% δεν γνωρίζει φορείς που στηρίζουν νέους επιχειρηματίες.
1. Από το 72% στο 7%: η απόσταση ανάμεσα στην επιθυμία και την πράξη
Τέσσερις ερωτήσεις προς το ίδιο δείγμα, από την προτίμηση έως την πρώτη συγκεκριμένη κίνηση
Τι δείχνει: η προτίμηση για την αυτοαπασχόληση ή την επιχειρηματικότητα είναι πλειοψηφική, όμως συρρικνώνεται όσο η ερώτηση γίνεται πιο συγκεκριμένη. Ένας στους τρεις (33%) δεν έχει κάνει καμία συγκεκριμένη ενέργεια. Οι συχνότερες ενέργειες είναι η αναζήτηση πληροφοριών (38%) και η έρευνα αγοράς (33%), ενώ 23% έχει ετοιμάσει επιχειρηματική ιδέα ή σχέδιο και 10% έχει αναζητήσει χρηματοδότηση. Για σύγκριση, ο Global Entrepreneurship Monitor καταγράφει πρόθεση έναρξης επιχείρησης εντός τριετίας στο 7,7% του ενήλικου πληθυσμού της χώρας (18-64 ετών, 2024).
Τα τέσσερα ποσοστά προέρχονται από διαφορετικές ερωτήσεις και δεν αποτελούν διαδοχικά υποσύνολα του δείγματος. Η ερώτηση για τις ενέργειες (σ. 42) ήταν πολλαπλής επιλογής. Η σύγκριση με τον GEM, όπως παρατίθεται στην έρευνα, είναι ενδεικτική λόγω διαφορετικού πληθυσμού αναφοράς.
2. Πρώτο εμπόδιο η έλλειψη αρχικού κεφαλαίου
Τα σημαντικότερα εμπόδια για έναν νέο ή μια νέα που θέλει να ξεκινήσει επιχείρηση στη Θεσσαλονίκη (έως τρεις απαντήσεις)
Τι δείχνει: τα χρηματοοικονομικά εμπόδια προηγούνται: η έλλειψη αρχικού κεφαλαίου (59%) και η φορολογία με τις ασφαλιστικές εισφορές (40%) ξεχωρίζουν από τα υπόλοιπα. Ο φόβος της αποτυχίας έρχεται τρίτος, με 28%. Όταν όμως η ερώτηση τίθεται προσωπικά, το 54% απαντά ότι ο φόβος θα το απέτρεπε (γράφημα 3). Η διαφορά οφείλεται και στη μορφή των ερωτήσεων: εδώ οι ερωτώμενοι επέλεγαν έως τρία εμπόδια για τους νέους γενικά, ενώ στο γράφημα 3 απαντούν για τον εαυτό τους.
Ερώτηση: «Ποια θεωρείς τα σημαντικότερα εμπόδια για έναν/μία νέο/α που θέλει να ξεκινήσει επιχείρηση στη Θεσσαλονίκη;» (σ. 43). Τα ποσοστά δεν αθροίζουν σε 100%. Δεν εμφανίζονται: «Άλλο» 1%, «Κανένα από τα παραπάνω» 0%.
3. Περισσότεροι από τους μισούς θα αποθαρρύνονταν από τον φόβο της αποτυχίας
«Ο φόβος της αποτυχίας θα σε απέτρεπε από το να ξεκινήσεις μια επιχείρηση;» Ποσοστό «Ναι» ανά τρέχουσα κατάσταση
ΣΥΓΚΡΙΣΗ: ΠΟΣΟΣΤΟ «ΝΑΙ»
Τι δείχνει: ο φόβος της αποτυχίας είναι υψηλότερος στους ανέργους (71%) και χαμηλότερος σε όσους ήδη ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα (36%). Και οι δύο ομάδες έχουν μικρή βάση, οπότε τα ποσοστά τους είναι ενδεικτικά. Το συνολικό 54% είναι πρακτικά ίσο με το αντίστοιχο ποσοστό των νέων 18-30 ετών στην Ελλάδα (53%) και υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (45%).
Πηγή: σ. 36-37 της έρευνας. Σύγκριση: OECD, The Missing Entrepreneurs 2023, με δεδομένα GEM, όπως παρατίθενται στην έρευνα· διαφορετική μεθοδολογία και ηλικιακό εύρος, η σύγκριση είναι ενδεικτική. * n<100, ** n<60: ενδεικτικά αποτελέσματα λόγω μικρής βάσης.
4. Βλέπουν ευκαιρίες, αλλά δεν νιώθουν έτοιμοι
Ποσοστό «Ναι»: νέοι 16-30 ετών στη Θεσσαλονίκη και ενήλικοι 18-64 ετών στην Ελλάδα
Τι δείχνει: οι νέοι της Θεσσαλονίκης γνωρίζουν συχνότερα κάποιον που ξεκίνησε πρόσφατα επιχείρηση και βλέπουν συχνότερα ευκαιρίες απ’ ό,τι ο ενήλικος πληθυσμός της χώρας. Η εικόνα αντιστρέφεται στην αυτοαξιολόγηση: μόνο 35% πιστεύει ότι διαθέτει τα απαραίτητα εφόδια, έναντι 53,4% των ενηλίκων. Το ποσοστό ανεβαίνει με την ηλικία (22%* στους 16-18, 32% στους 19-24, 45% στους 25-30), ενώ καλές ευκαιρίες βλέπουν συχνότερα οι άνδρες (60%) απ’ ό,τι οι γυναίκες (45%).
Πηγή: σ. 29-33 της έρευνας. GEM: Global Entrepreneurship Monitor, Ελλάδα 2024, όπως παρατίθεται στην έρευνα· διαφορετικός πληθυσμός αναφοράς, η σύγκριση είναι ενδεικτική. * n<100: ενδεικτικό αποτέλεσμα.
5. Θετική η κοινωνική εικόνα του επιχειρηματία, αρνητική η αποτίμηση στήριξης και χρηματοδότησης
Κατανομή απαντήσεων σε κλίμακα 1 έως 5 (1 = διαφωνώ απόλυτα, καθόλου υποστηρικτικό, πολύ δύσκολη · 5 = συμφωνώ απόλυτα, πάρα πολύ υποστηρικτικό, πολύ εύκολη)
Τι δείχνει: σχεδόν οι μισοί αναγνωρίζουν κοινωνική εκτίμηση στους επιτυχημένους επιχειρηματίες (47%) και θετική προβολή από τα μέσα ενημέρωσης (42%), ενώ η μεγαλύτερη ομάδα (49%) κρατά ουδέτερη στάση για το αν η επιχειρηματικότητα θεωρείται καλή επαγγελματική επιλογή. Η εικόνα αλλάζει όταν η ερώτηση περνά στην πρακτική στήριξη: 46% κρίνει το οικοσύστημα λίγο ή καθόλου υποστηρικτικό και 56% θεωρεί δύσκολη την πρόσβαση σε χρηματοδότηση, με μόλις 8% να τη βρίσκει εύκολη.
Πηγή: σ. 26-28, 44-45 της έρευνας. Τα ποσοστά στα άκρα αθροίζουν τις βαθμίδες 1-2 και 4-5.
6. Τι θα έκανε τη διαφορά: χρηματοδότηση, καθοδήγηση, πληροφόρηση
Μορφές υποστήριξης που θα βοηθούσαν περισσότερο αν ήθελαν να ξεκινήσουν επιχείρηση (έως τρεις απαντήσεις)
Τι δείχνει: η ζήτηση για στήριξη είναι σαφής και πρακτική: πρώτα η χρηματοδότηση (50%) και στη συνέχεια η καθοδήγηση από έμπειρους επιχειρηματίες και η νομική και φορολογική υποστήριξη (36% η καθεμία). Ως κίνητρα, μετά την επιχορήγηση (44%) ακολουθούν τα φορολογικά κίνητρα για νέους επιχειρηματίες (35%) και η δικτύωση με πελάτες, επιχειρήσεις ή επενδυτές (34%), ενώ 28% δηλώνει ότι θα το ενθάρρυνε καλύτερη πληροφόρηση για τα διαθέσιμα προγράμματα.
Ερώτηση: «Ποιες μορφές υποστήριξης θα σε βοηθούσαν περισσότερο αν ήθελες να ξεκινήσεις επιχείρηση;» (σ. 51). Τα ποσοστά δεν αθροίζουν σε 100%. Δεν εμφανίζεται: «Άλλο» 0%.
Το ευρύτερο επαγγελματικό πλαίσιο
Πώς βλέπουν οι νέοι 16-30 ετών το επαγγελματικό τους μέλλον
Τι δείχνει: στις ηλικίες 19-24 ετών η πιθανότητα αναζήτησης εργασίας στο εξωτερικό φτάνει το 52% (πολύ ή πάρα πολύ πιθανό). Στην επιλογή εργασίας προηγούνται οι υψηλές αποδοχές (46%), το σταθερό εισόδημα (40%) και η ισορροπία προσωπικής και επαγγελματικής ζωής (37%).
Πηγή: σ. 14, 19, 22-24 της έρευνας. Η ερώτηση για τους παράγοντες επιλογής εργασίας δεχόταν έως τρεις απαντήσεις.
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
- Εντολέας
- Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης (ΕΒΕΘ)
- Εκτέλεση
- Palmos Analysis
- Περίοδος
- Αύγουστος-Σεπτέμβριος 2026
- Περιοχή
- Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης
- Δείγμα
- 404 κάτοικοι της Π.Ε. Θεσσαλονίκης, άνδρες και γυναίκες 16-30 ετών (385 εκκαθαρισμένα ερωτηματολόγια)
- Μέθοδος
- 17% τηλεφωνικές συνεντεύξεις (CATI) και 83% online ερωτηματολόγια (CAWI) μέσω πιστοποιημένων online panels και mailing lists
- Στάθμιση
- Εκ των υστέρων, ως προς το φύλο, την ηλικία και τον Δήμο κατοικίας
- Σφάλμα
- Μέγιστο στατιστικό σφάλμα ±5,0%, με διάστημα εμπιστοσύνης 95%
- Σύνθεση
- 16-18 ετών 21%, 19-24 ετών 39%, 25-30 ετών 40% · γυναίκες 51%, άνδρες 49% · μισθωτοί 42%, φοιτητές/σπουδαστές 27%, άνεργοι 14%, μαθητές 8%, αυτοαπασχολούμενοι/επιχειρηματίες 8%
- Σημείωση
- Οι αστερίσκοι υποδηλώνουν ενδεικτικά αποτελέσματα λόγω μικρής βάσης (* n<100, ** n<60)
Πηγή: Έρευνα σε νέους 16-30 ετών «Επιχειρηματικότητα και Επαγγελματικό μέλλον», Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης. Εκτέλεση έρευνας: Palmos Analysis, Αύγουστος-Σεπτέμβριος 2026. Οι αριθμοί σελίδων παραπέμπουν στην παρουσίαση των αποτελεσμάτων. Συγκριτικά στοιχεία, όπως παρατίθενται στην έρευνα: Global Entrepreneurship Monitor και OECD, The Missing Entrepreneurs 2023. Δημοσίευση: 5 Οκτωβρίου 2026.